ምክረ ሐሳብ
ጄምስ ክሊር በጥቃቅን ልምዶች ውስጥ ያስቀመጠው ዋና ሐሳብ አንድ ብቻ ነው፣ ብዙ ማብራሪያ ሳይሰጥም ደግሞ ደጋግሞ ይነግረናል። የአንድ ሰው ሕይወት ቅርጽ የሚወሰነው እምብዛም በማይከሰቱ ቀናት በሚደረጉ ድርጊቶች ሳይሆን፣ በአብዛኞቹ ቀናት በሚደረጉ ድርጊቶች ነው። መጽሐፉ የተመሠረተበት ሒሳብ ቀላል ነው። በየቀኑ አንድ በመቶ ብቻ ብናድግ ከአንድ ዓመት በኋላ ከመጀመሪያው ሠላሳ ሰባት እጥፍ የተሻልን እንሆናለን። በየቀኑ አንድ በመቶ ብናንስ ግን ለሌላ ምንም ላይ ቀርተናል። አብዛኞቹ አንባቢዎች ይህን ነጥብ አንብበው አለፉት። የክሊር ሙሉ ጥረት ግን አንባቢውን ከዚህ እንዳያልፍ ማድረግ ነው፤ ምክንያቱም ሕይወታቸውን ለመለወጥ የሚሞክሩ ሰዎች የሚወድቁት ብዙውን ጊዜ ይህን ሒሳብ በማቃለላቸው ስለሆነ።
መጽሐፉ ለሦስት ዓይነት አንባቢዎች ጠቃሚ ነው። የሚያስቀምጧቸውን ግቦች ሁልጊዜ የማይደርሱባቸው ሰዎች። ልጆችን የሚያሳድጉና በየቀኑ ምን እንዲያደርጉ ለመቅረጽ የሚሞክሩ ወላጆች። ሥራቸው ለወራት የማይታይ የሚመስለው እንደ ጽሕፈት፣ ፕሮግራሚንግ፣ ሙዚቃ ወይም ንግድ ያሉ ሙያዎችን ለመገንባት የሚጥሩ። መምህራን ጠቃሚ ሆኖ ያገኙታል። ለESSLCE እየተዘጋጁ ያሉ ተማሪዎችም እንዲሁ።
ጥቃቅን ልምዶችን ከዘር ዓይነቱ ካሉ መጻሕፍት የተሻለ የሚያደርገው ክሊር ለውጥን እንደ አስደናቂ ነገር ለመግለጽ አለመሞከሩ ነው። የሚገኝ ምሥጢር የለም፣ የብርሃን ቀን የለም፣ የአምስት ቀን እንደገና መነሳት የለም። ዘዴ ብቻ አለ። መጽሐፉን አንድ ጊዜ ለዘዴው አንብቡት። ካልኩት ነገር ማድረግ አቁማችሁ ሲቀር ደግሞ ተመለሱለት።
የሚወሰዱ ቁልፍ ነጥቦች
- ልምዶች ይከማቻሉ። በየቀኑ አንድ በመቶ መሻሻል በዓመት ሠላሳ ሰባት እጥፍ የተሻለ ሰው ይፈጥራል። በየቀኑ አንድ በመቶ መውደቅ ደግሞ ምንም ይተዋል።
- ግቦች ከሥርዓቶች የበለጠ ደካማ ናቸው። ሁሉም ሰው ተመሳሳይ ግቦች አሉት። ግቦቹ ላይ የሚደርሱት የዕለታዊ ሥርዓት ያላቸው ናቸው።
- ማንነት ከተግባር በላይ አስፈላጊ ነው። ከምትፈልገው ነገር ጋር የተያያዘ ልምድ ከመጠበቅ፣ ካንተ ማንነት ጋር የተያያዘ ልምድ መጠበቅ ቀላል ነው።
- እያንዳንዱ ልምድ በአራት ደረጃዎች ይሄዳል። ምልክት፣ ፍላጎት፣ ምላሽ፣ ሽልማት። አንድን ልምድ ለመገንባት በእያንዳንዱ ደረጃ ላይ ሥራ። ለማስቆም ደግሞ በተቃራኒው ስራ።
- ቦታ ከፍላጎት ይበልጣል። ሥርዓታማ የሚመስሉ ሰዎች በብዛት ትክክለኛውን ነገር ቀላል በሚያደርግ ቦታ ውስጥ ይኖራሉ።
- በሁለት ደቂቃ ጀምሩ። በአሥር ሰከንድ የሚጨርስ አዲስ ልምድ ይከናወናል። አንድ ሰዓት የሚወስድ አዲስ ልምድ ይዘለላል።
- እድገት ለረዥም ጊዜ የማይታይ ይሆናል። አብዛኞቹ ሰዎች የሚያቆሙት እዚህ ላይ ነው። ሒሳቡ አልከዳቸውም። ትዕግሥታቸው ግን አለቀ።
- እያንዳንዱ ድርጊት ድምጽ ነው። ልምዱን ፍጹም በሆነ ሁኔታ ማድረግ አያስፈልግም። ካልሠራህበት ቀን ይልቅ የሠራህበት ቀን ብዙ መሆን አለበት።
ጥልቅ ማጠቃለያ
ጥቃቅን ለውጦች ለምን ይከማቻሉ፣ ለምንስ ይህን አንመለከትም
ክሊር መጽሐፉን የሚከፍተው በብሪታንያ ብስክሌተኞች ታሪክ ነው። እስከ ሁለት ሺህ ሦስት ድረስ ላለፉት መቶ ዓመታት የኦሎምፒክ ወርቅ አሸንፈው አያውቁም። አዲስ ዳይሬክተር ዴቪድ ብሬይልስፎርድ ተቀጥሮ ቡድኑን በማግኘት፣ ሊያገኙት የሚችሉትን አንድ በመቶ መሻሻል በየትኛውም ቦታ እንዲፈልጉ መከራቸው። የተሻለ ትራስ በመንገድ ላይ፣ አትሌቶቹ በደንብ እንዲተኙ። የተሻለ የእጅ መታጠብ፣ ብዙ እንዳይታመሙ። የተሻለ ቀለም በመኪናው ወለል ላይ፣ አቧራ እንዲታይና እንዲጸዳ። በአምስት ዓመት ጊዜ ውስጥ ኦሎምፒክን እየተቆጣጠሩ ነበር። በዐሥር ዓመት ጊዜ ውስጥ ሰባት ቱር ደ ፍራንስ አሸንፈው ነበር።
ታሪኩ አስደናቂ ቢሆንም ትምህርቱ ግልጽ ነው። ልምዶች በዕቁብ የተቀመጠ ገንዘብ እንደሚከማች ይከማቻሉ፣ ይኸውም ቀስ ብሎ፣ ከሳምንት ሳምንት ለማየት በሚከብድ መንገድ፣ ከዚያ ደግሞ ከታሰበው በበለጠ ፍጥነት። አንድ ጊዜ የተደረገ ድርጊት አስፈላጊ አይደለም። ዐሥር ሺህ ጊዜ የተደረገ ድርጊት ግን ማን እንደምትሆን ይወስናል።
የከበደው ክፍል፣ እንደ ክሊር አባባል፣ የመጀመሪያ ደረጃዎች የክምችት ጥምዝ አይመስሉም። ጠፍጣፋ መሥመር ይመስላሉ። ለሁለት ወር ስፖርት ትሠራላችሁ መስታወቱ ግን አይለወጥም። ለሁለት ወር ታጠናላችሁ ግን የፈተና ውጤታችሁ አይነሳም። ለሁለት ወር ትጽፋላችሁ ግን ማንም አያነባችሁም። ይህን የተደበቀ ችሎታ ሰገነት ይለዋል። ሥራው እየተሠራ ነው። ውጤቱ ግን ገና አይታይም። ልምድ ለመገንባት የሚወድቁ ሰዎች ሁሉ የሚተዉት እዚህ ላይ ነው። ችሎታ አጥተው አይደለም። ለሒሳቡ ትዕግሥት ስላጡ ነው።
ይህ ምስል ለኢትዮጵያዊ አንባቢ ቅርብ ነው። ጤፍ የሚበቅለው እንደ ብስክሌተኞቹ መሻሻል ነው። ለሳምንታት ምንም አይታይም። ከዚያ በድንገት ሙሉ ይሆናል። የግብርና ጥበብ የነበረን ሕዝብ ይህን አሠራር ቀደም ብለን ነበር የምናውቀው። ችግራችን ግን ለራሳችን ለዕለታዊ ሕይወታችን ያንኑ ሕግ መተግበር መሳናችን ነው።
ግቦች መልስ አይደሉም፤ ሥርዓቶች ናቸው
የክሊር በጣም እንግዳ ሐሳብ ስለ ግቦች የሚለው ነው። እንደ እርሱ አባባል ግቦች በአብዛኛው ጥቅም የላቸውም፣ አንዳንዴም ጥቅም ከመስጠት ይልቅ ጉዳት ያደርሳሉ። ምክንያቱ ቀላል ነው። ማንኛውንም ሙያ ተመልከቱ። በመጨረሻው ዙር የተሸነፈ ኦሎምፒክ አትሌትና ወርቅ ያሸነፈ አትሌት ሁለቱም ወርቅ ይፈልጉ ነበር። ግባቸው ተመሳሳይ ነበር። ፈተና የወደቀ ተማሪና ብሔራዊ ፈተናው ላይ ቀዳሚ የሆነ ተማሪ ሁለቱም ቀዳሚ መሆን ይፈልጉ ነበር። ግቡ ልዩነቱን አልፈጠረም።
ልዩነቱን የፈጠረው ሥርዓቱ ነው። ማራቶን ያሸነፈችው ሰው ለማራቶን ከመመዝገቧ በፊትም ትሮጥ ነበር። ብሔራዊ ፈተናው ላይ ቀዳሚ የሆነው ተማሪ የጥናት ምት ካለው ጊዜ ጀምሮ በዘጠነኛ ክፍል ነበር። ግቦች አቅጣጫ ያሳዩናል። ሥርዓቶች ግን ወደ ዚያ አቅጣጫ የሚወስዱን ናቸው።
ከመጽሐፉ ሊቆይ የሚገባ አንድ ሐሳብ፦ ወደ ግባችሁ ደረጃ አትወጡም፤ ወደ ሥርዓታችሁ ደረጃ ትወድቃላችሁ። በደከመ ቀን ምኞት ማንንም አያድንም። ቀደም ብላችሁ የገነባችሁት ልምድ ነው የሚያድነው።
ይህ በኢትዮጵያ ለ ESSLCE የሚያዘጋጁ ተማሪዎች ላይ ሙሉ በሙሉ ይሠራል። እያንዳንዱ የአሥራ ሁለተኛ ክፍል ተማሪ ተመሳሳይ ግብ አለው፦ ፈተናውን ማለፍ። የሚያልፉትን ከማያልፉት የሚለያቸው ምኞቱ አይደለም። ለወራት የገነቡት ዕለታዊ የጥናት ምት ነው።
ማንነት ጥልቅ ማንሻ ነው
ሥርዓቶች ለውጥ የሚካሄዱበት መንገድ ከሆኑ፣ ማንነት ደግሞ ለውጡ ለምን እንደሚቆይ ምክንያት ነው። ክሊር እንደሚለው የባህሪ ለውጥ በሦስት ደረጃዎች ሊሞከር ይችላል፤ አብዛኛው ሰው ግን የተሳሳተውን ይሞክራል።
- ውጤቶች፦ የምታገኙት። ዐሥር ኪሎ ማጣት። ዲግሪ መያዝ። ኩባንያ መገንባት።
- ሂደቶች፦ የምታደርጉት። ዕለታዊ ስልጠና፣ ጥናት፣ ስብሰባዎች።
- ማንነት፦ ራሳችሁን ምን ብላችሁ ታምናላችሁ። አትሌት። ምሁር። ነጋዴ።
አብዛኞቹ ሰዎች ከውጭ ወደ ውስጥ ይሠራሉ። መጀመሪያ ግቡን ያስቀምጣሉ፣ ከዚያ ልምዶቹን ይገነባሉ፣ ከዚያ ማንነቱ በኋላ እንዲመጣ ይጠባበቃሉ። ክሊር ይህ ተገልብጧል ይላል። ማንነቱን ወስኑ፣ ከእርሱ ጋር የሚስማማ ልምድ በተፈጥሮ ይከተላል። መጽሐፍ መጻፍ የሚፈልግ ሰው የቃላት ቁጥር ያስቀምጣል ከዚያ ይዘላል። ራሱን ጸሐፊ ነኝ ብሎ የወሰነ ሰው ግን በቀላሉ ይጽፋል። መጽሐፉ በመጨረሻ የሚታየው ነው።
ክሊር የሚጠቀምበት ምሳሌ ትንሽ ግን ጠቃሚ ነው። ሲጋራ ሲሰጠው “አይ አመሰግናለሁ፣ ለማቆም እየሞከርኩ ነው” ብሎ የሚከለክል አጫሽ አሁንም አጫሽ ነው። “አይ አመሰግናለሁ፣ አጫሽ አይደለሁም” ብሎ የሚከለክል ግን ቀድሞ ተቀይሯል። እያንዳንዱ የምታደርጉት ድርጊት፣ ክሊር እንዲህ ይጽፋል፣ ለመሆን የምትፈልጉት ሰው ድምጽ ነው።
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ እና ሙስሊም ዕለታዊ ሃይማኖታዊ ልምምድ ለማንነት ላይ የተመሠረተ ልምድ ግንባታ የመማሪያ ምሳሌዎች ናቸው። የጾም ቀን አቆጣጠር፣ የቀን አምስት ጊዜ ሰላት፣ የጧቱ ቅዳሴ። እነዚህ “ተግባሮች” አይደሉም። ማንነት ናቸው። የጾመ ፍልሰታ የምትጾም አንባቢ “ለመጾም” አትሞክርም፤ ክርስቲያን ናት፣ ክርስቲያኖች ይህን ያደርጋሉ። ይህ ለኢትዮጵያዊ አንባቢ የሚገኝ የክሊር ሐሳብ ጥልቅ ባህላዊ ምሳሌ ነው።
የባህሪ ለውጥ አራቱ ሕጎች
የመጽሐፉ ተግባራዊ ዋና ክፍል አራት ክፍል ያለው መዋቅር ነው። ክሊር እንደሚለው እያንዳንዱ ልምድ በአራት ደረጃዎች ያልፋል፦ ምልክት፣ ፍላጎት፣ ምላሽ፣ ሽልማት። ልምድ ለመገንባት እያንዳንዱ ደረጃ ለእናንተ እንዲሠራ አድርጉ። ለማቆም ደግሞ እያንዳንዱን በተቃራኒው አስቀምጡ።
አንድ። ግልጽ አድርጉት (ምልክት)። አንጎል ለሚታይ ነገር ትኩረት ይሰጣል። በትራስ ላይ የተተወ መጽሐፍ ይነበባል። በመደርደሪያ ላይ የተተወው ይዘነጋል። እዚህ ላይ በጣም ጠቃሚው መሣሪያ የተግባር ዕቅድ ይባላል፣ ይኸውም ድርጊቱን መቼ እና የት እንደምታደርጉ ቀደም ብላችሁ መወሰን። ቅርጹ ቀላል ነው። “[ድርጊት] በ[ጊዜ] በ[ቦታ] አደርጋለሁ።” ሌላው መሣሪያ የልምድ ማቆላለፍ ነው፣ አዲስ ልምድን ቀደም ሲል ካላችሁ ልምድ ጋር ማያያዝ። “ጧት ቡናዬን ከጠጣሁ በኋላ አንድ ገጽ አነባለሁ።”
ሁለት። ማራኪ አድርጉት (ፍላጎት)። ሰዎች ለእነርሱ በሚጠቅም ነገር አይነሳሱም። በሚፈልጉት ነገር ይነሳሳሉ። የክሊር መሣሪያ እዚህ ላይ ፈተና ማቆላለፍ ይባላል፦ ማድረግ ያለባችሁን ልምድ ከምትፈልጉት ጋር ማያያዝ። የምትወዱትን ፖድካስት የምትሰሙት ስፖርት ስትሠሩ ብቻ ይሁን። የምትወዱትን ምግብ የምትበሉት ጥናት ካበቃችሁ በኋላ ይሁን። ልምዱ የተለመደ የሆነባቸውን ሰዎች ቡድን መቀላቀል ግን የበለጠ ይሠራል። ባህሪን ለማራኪ የሚያደርግበት ከመቀላቀል ፈጥኖ የሚሠራ ነገር የለም።
ሦስት። ቀላል አድርጉት (ምላሽ)። አብዛኞቹ ሰዎች ተነሳሽነትን ይገመግሙታል፣ ግፊትን ግን ያሳንሳሉ። ለመጀመር አሥር ሰከንድ የሚወስድ ልምድ ይከናወናል። ከከተማ ማዶ መሄድን የሚጠይቅ ልምድ ይዘላል። የክሊር የሁለት ደቂቃ ሕግ ከሚመስለው በላይ ኃይል አለው። ማንኛውንም አዲስ ልምድ ወስዱ እና ከሁለት ደቂቃ ባነሰ ጊዜ ወደሚሠራ ሥሪት አሳንሷት። አንድ ገጽ አንብቡ። አንድ ዓረፍተ ነገር ጻፉ። አንድ ፑሽ-አፕ አድርጉ። ነጥቡ ሥራው አይደለም። ነጥቡ ሥርዓቱ ነው። አንዴ ሥርዓቱ ካለ፣ በራሱ ሊያድግ ይችላል።
አራት። አጥጋቢ አድርጉት (ሽልማት)። አንጎል ዘግይተው የሚመጡ ሽልማቶችን ሳይሆን አሁን የሚገኙትን ይመርጣል። አብዛኞቹ ጥሩ ልምዶች፣ ስፖርት ወይም ገንዘብ መቆጠብ እንደመሆኑ፣ ጥቅማቸው ከወራት በኋላ ነው የሚገኘው፣ ወጪው ግን አሁን ይሰማል። የክሊር መልስ ትናንሽ አሁናዊ እርካታዎችን መንደፍ ነው። በቀን መቁጠሪያ ላይ ምልክት። ጤናማ ምግብ ከበላችሁ በኋላ ወደ ቁጠባ ማሰሮ የሚገባ ገንዘብ። እያደገ የሚሄድ መከታተያ። ሽልማቱ ራሱ ነጥቡ አይደለም። ነጥቡ ያንን ትንሽ የኩራት ብርሃን ነው፣ ያልኩትን አደረግሁ የሚል።
ልምድ ለማቆም እያንዳንዱን ሕግ በተቃራኒው ሥሩ። ምልክቱን የማይታይ አድርጉ። ፍላጎቱን የማይማርክ አድርጉ። ምላሹን አስቸጋሪ አድርጉ። ሽልማቱን የማይጠግብ አድርጉ። ጣፋጭ ሳህኑን ከጠረጴዛ ላይ አንሱ። ሲጋራ በሰውነታችሁ ላይ ምን እንደሚያደርግ አንብቡ፣ ሐሳቡ ራሱ የማይማርክ እስኪሆን ድረስ። ስልኩን ወደ ሌላ ክፍል ውሰዱ። ለጓደኛችሁ ምን ለማድረግ እንዳቀዳችሁ ንገሩ፣ መውደቅ ሕዝባዊ እንዲሆን።
ቦታ የማይታይ እጅ ነው
በመጽሐፉ ውስጥ ካሉ ጸጥ ካሉ ሐሳቦች አንዱ ራስን መቆጣጠር የአጭር ጊዜ ስልት ነው፣ የረዥም ጊዜ አይደለም የሚለው የክሊር አባባል ነው። ሥርዓታማ የምንላቸው ሰዎች በአጠቃላይ ከእኛ የበለጠ ፍላጎት እያደረጉ አይደሉም። ስህተት የሆነው ባህሪ የከበደ፣ ትክክለኛ የሆነው ቀላል በሆነባቸው ቦታዎች ይኖራሉ። በጸጥ ባለ ክፍል ውስጥ ጠረጴዛ ላይ ያለ ጸሐፊ ከጩኸት በበዛ ኩሽና ውስጥ ካለው የበለጠ ይጽፋል። ስልኩን በሌላ ክፍል የሚተወ ተማሪ ስልኩ አጠገቡ ካለው የበለጠ ያጠናል። ቦታው የሥርዓታማነቱን ሥራ ጸጥ ብሎ ይሠራዋል።
ይህ ጠቃሚ የሐሳብ ለውጥ ነው፣ ምክንያቱም የሞራል ውይይቱን ስለሚቀይር። አንድ ሰው “የእኔ ፍላጎት ይጎድላል” ሲል ምናልባት በጥሩ ሁኔታ ባልተነደፈ ቦታ ሊኖር ይችላል። ቦታውን እንደገና ንደፉ፣ ባህሪውም ብዙውን ጊዜ በራሱ ይከተላል።
አብዛኞቹ የኢትዮጵያ ቤቶች የብዙ ትውልዶችና የሚጋሩ ናቸው። የምዕራቡ ዓለም “ግል ቦታችሁን ንደፉ” ምክር በቀጥታ አይተላለፍም። ጥልቅ መሠረቱ ግን ይተላለፋል፦ በምትጋሩት ቤት ውስጥ ቦታ መንደፍ የቤተሰብ ድርድር እና ጥቃቅን ቀጠናዎች ይሆናል። የጥናት ጥግ፣ ጸጥ ያለ ሰዓት፣ ስልክ የሌለበት ምግብ ሰዓት። ይህም በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ባህል ውስጥ የነበረውን የገዳማት ስነ ሥርዓት ይዞ ይመጣል፣ ቦታው ራሱ ባህሪውን ይቀርጻል።
የጎልዲሎክስ ሕግ፣ ሰገነቶችና የረዥም ጊዜ ጨዋታ
ክሊር በተደጋጋሚ የሚመለስባት የመጨረሻ ሐሳብ የጎልዲሎክስ ሕግ ይባላል። ሰዎች በአሁኑ አቅማቸው አፋፍ ላይ ባሉ ሥራዎች ላይ ሲሠሩ ይቀጥላሉ። በጣም ቀላል ከሆነ ይሰለቹ። በጣም የከበደ ከሆነ ይተዋሉ። ወደ ሥርዓት የተለወጡ ልምዶች ከመሰልቸት ይሞታሉ። መድኃኒቱ ትንሽ፣ የታሰበ የችግር ጭማሪ ነው። በወር አንድ ጊዜ ለሩጫ ኪሎ ሜትር መጨመር። በሳምንት አንድ ጊዜ ለጽሕፈት አሥር ደቂቃ መጨመር።
ትልቁ መድኃኒት ግን ትዕግሥት ነው። ሰዎች በሳምንት ምን ያህል እንደሚሠሩ ይገምታሉ። በአምስት ዓመት ምን ያህል እንደሚሠሩ ግን ይገመግማሉ። ክሊር በመክፈቻው የጠቀሰው ሰገነት የሚታየው ለጥረት የሚገባ በሆነ እያንዳንዱ መስክ ላይ ነው። በዚያ ቀኖች ላይ ያለው ሥራ እንደ ሌላ ቀን ሁሉ ነው። ድምጽ መስጠት ቀጥሉ።
በልምዶች የተገነባ ሕይወት ቅርጽ
የመጨረሻዎቹ ምዕራፎች ይርቀዋል። ለዓመታት ሪቱም ጸጥ ብለው የተነደፉበት ሕይወት ምን ይመስላል ይላል ክሊር? ተራ። ሰውየው በየቀኑ ያነባል። በየጧቱ ይራመዳል። በየማታ ይጽፋል። በማንኛውም አንድ ሰዓት ውስጥ ያለው ብዙ አይመስልም። ግን ለሺህዎች ቀኖች የተደጋገሙ ተራ ድርጊቶች የመጨረሻ ሁኔታውን ብቻ ለሚያይ ሰው አስደናቂ የሚመስል ውጤት ይፈጥራሉ።
መጽሐፉ ምንም ትልቅ ቃል ሳይገባ ይዘጋል። ልምዶቹ የማያስፈልጉበት ቦታ የለም። ቀጣዩ ትንሽ ድርጊት ብቻ አለ፣ ከዚያ የሚቀጥለው፣ ከዚያ ለመሆን የወሰናችሁት ሰው ቀስ በቀስ መከማቸት።
ይህ ለኢትዮጵያዊ አንባቢ ቅርብ ነው። የብር ጥበብ የሚሠራ ጠራቢ፣ የብራና መጻሕፍት ምስል የሚሥል፣ ሐበሻ ሸማ የሚሸምን ሰው ሁሉ ሕይወታቸውን ሙሉ ለማስተር ይወስዱባቸዋል። ቡቃያ በቡቃያ ጎጆ የሚገነባ ገበሬ። ለሠላሳ ዓመት ቅኔ የሚማር ቄስ። የክሊር ሐሳብ ምን ጊዜም በእኛ ባህል ውስጥ ነበር። ምናልባት መልሰን እንድናስታውሰው የሚረዳን ስለሆነ ይህን መጽሐፍ ለአተኑ መርጠናል።
ስለ ደራሲው
ጄምስ ክሊር (James Clear) ስለ ልምዶችና ስለ ውሳኔ አሰጣጥ የሚጽፍ አሜሪካዊ ጸሐፊ ነው። በሁለተኛ ደረጃ ት/ቤት ጊዜ የደረሰበት ከባድ የቤዝቦል ጉዳት የስፖርት ሕይወቱን ሊያቆም ተቃርቦ ነበር፤ ተራ ሰዎች በጊዜ ሂደት እንዴት አስደናቂ መሻሻል እንደሚያደርጉ የሚለው ጥያቄ ግን የእርሱ ዋና ጉዳይ ሆነ። ጥቃቅን ልምዶች ላይ ሁለት ሺህ ዐሥራ ስምንት ላይ ከመታተሙ በፊት ለዓመታት በjamesclear.com ላይ ጽሑፎችን ጽፏል። መጽሐፉ ከ20 ሚሊዮን በላይ ቅጂዎችን ሸጧል፣ ከ50 በላይ ቋንቋዎችም ተተርጉሟል። በትምህርት፣ ስፖርት፣ ንግድና የሕዝብ ጤና ላይ በሰፊው ይጠቀምበታል። ክሊር በኮሎምበስ ኦሃዮ ይኖራል፣ በሚሊዮኖች የሚነበብ ሳምንታዊ የኤሌክትሮኒክ ጋዜጣ ይጽፋል።
